Stall, Oostenrijk

We zijn vier dagen onderweg en weten waarom deze wandeltocht een 'trail' heet. Bij voorkeur worden we namelijk over smalle paadjes geleid door weilanden (Kuheweiden) en langs bergwanden. En als ze niet bestaan dan moeten we ze zelf maken. De rood-witte stenen of met deze kleuren gemarkeerde bomen zijn soms het enige herkenningspunt op de alpenweiden of in de naaldbossen. De grond is dus vaak oneffen en het is nooit vlak. Maar het brengt ons ook door prachtige omgevingen. Zo lopen we voortdurend langs besneeuwde bergtoppen en kolkende watervallen. En we leggen veel hoogtemeters af.

Gisteren was het eindpunt in Marterle, een dorpje op 1800 meter hoogte met 1 kerk, 1 Gasthaus, een paar huizen en verspreid Almhutten, waar boeren in de zomer verblijven met hun koeien. Het familie-Gasthaus was 150 jaar oud. We waren de enige gasten.

In de middagzon trakteerden we ons eerst op bier, waar standaard een Schnapps bij wordt geserveerd. In no-time had de eigenaresse daarna een menu klaar: goulashsoep en Bratwurst met rast patat. 's Avonds praatten we bij de kachel met een boer over hoe hij de bloemen (geraniums) onderhield bij de Almhutten. Toch lastig te verstaan die Oostenrijkers. En daarna was het vroeg slapen onder twee dekbedden en een paar dekens. Het gordijn lieten we open om zo nu en dan even naar het geweldige uitzicht te kijken:

En vandaag ging de weg naar beneden. We zijn nu in Stall, op 900 meter hoogte. In ons boekje was de trail blauw, een makkelijke route dus, maar er waren nog behoorlijk lastige rivieroversteekplaatsen en diepe afgronden. We slaan daarom de komende dagen de zwarte etappes over en wandelen langs de rivier de Möll. Even geen hoogtemeters. En vrijdagavond willen we in Salzburg zijn. Die stad begint ineens te trekken!

Heiligenblut, Oostenrijk

Na het Pieterpad, het Hollandse Kustpad en de Camino tijd voor een nieuwe uitdaging. In de Volkskrant bijlage stond een aardig stuk over de Alpen-Adria trail, een wandeltocht door Oostenrijk, Slovenië en Italië; met startpunt op de Grossglockner en eindpunt in de buurt van Triest. Dat leek ons wel wat. Het Duitstalige boekje viel een paar weken geleden in de brievenbus. Ik schrok wel van de hoogteverschillen, de ene dag 1000 meter omhoog, de andere dag 1000 naar beneden, en soms op dezelfde dag zowel 1000 omhoog en als 1000 naar beneden. Maar we hadden onze zinnen er al opgezet,  het vliegtuig naar München en een hotel in Heiligenblut geboekt...

20 minuten overstap naar andere bus

De reis was gisteren een hele onderneming. In Worgl bleek onze aansluitende trein niet te gaan vanwege de overstromingen. De lokettiste stuurde ons naar Zell am Zee, maar de conducteur in die trein adviseerde ons om terug te gaan naar Kitzbühel en daar de bus te pakken naar Lienz. We moesten na een uurtje wel uit de bus, omdat 100 meter weg door een steenlawine weggevaagd was. Alle buspassagiers moesten een steil pad afdalen om 20 minuten later in een andere bus over te stappen. Om 9 uur waren we dan eindelijk in Lienz.  Uiteraard was er geen openbaar vervoer meer en bracht een taxi ons de laatste 40 km naar Heiligenblut.

We werden verwacht, in een ander hotel dan we geboekt hadden...

Hier in het hotel adviseerde men ons om niet vanaf Grossglockner naar beneden te lopen, maar er naartoe. Bergop is veel beter voor je knieën dan bergaf.  Een prachtige wandeling langs ravijnen, watervallen en op veel plaatsen nog smeltende sneeuw. De tocht ging over smalle paadjes. Een keer moesten we halfleunend tegen de bergwand over het pad lopen, waar je nog maar net met een voet kon opstaan.

Op 2000 meter hoogte

We wilden naar Kaiser Franz-Josef Hohe,  maar drie kilometer voor de top vertelde een vrouw ons dat het weer ging omslaan en dit stuk nog erg steil was.  We liepen hetzelfde stuk over de sneeuw terug. Eigenlijk waren we wel blij, want de energie was helemaal op na al het klimmen en dalen. En we zaten nu op 2200 meter hoogte, wat we behoorlijk merkten.

Het is nog vroeg in het seizoen en bussen rijden nog niet. Er zat dus maar een ding op en dat was liften, terwijl het zachtjes begon te regenen.  Alle grote auto's reden ons voorbij, maar een witte Fiat 500 stopte.  We konden opgevouwen op de achterbank, bij een Hongaars stel die hier ook op vakantie was en ons afzette voor het hotel in Heiligenblut. Het regent hier nu stevig en het dal zit dicht.

Het Hollands Kustpad (8)

Het ontbijt in het Broederschapshuis nuttigden we gisteren met zo'n vijftig 60+ Friezen die aan de Schoorlse fietsvierdaagse meededen. Het was een eenvoudig ontbijt met stapels bruine en witte boterhammen, kaas en vleeswaren, melk, koffie en thee. De botervloot en de potten jam en pindakaas stonden op de vierkante tafels. We werden vrijgesteld van corvee.

Het had 's nachts stevig geregend, en het miezeren hield op toen we om 9 uur vertrokken. In Callantsoog hadden we een overnachting kunnen regelen, dropten daar onderweg de rugzak en wandelden nog een stukje door naar Julianadorp. Grappig te lezen dat dit dorp tot 1909 'Loopuyt' heette. In dat jaar, het geboortejaar van Juliana, deed de kleinzoon van Pieter Loopuyt het verzoek aan het Koninklijk Huis om het buurtschap Julianadorp te noemen. Het verzoek werd ingewilligd. Het dorp is vooral een verzameling van bungalowparken en campings, en een snackbar op een winderige lokatie.

Vandaag sloegen we het ontbijt over en zaten om 7 uur weer in de bus naar Julianadorp om de laatste 13 km te wandelen. De zon was al lekker warm. In het duin zaten honderden konijntjes te eten of ook van de zon te genieten. Een stuk of tien helikopters vlogen westwaards, naar de booreilanden. Een trip die ik ook nog eens maakte toen we een tuberculosepatient op een booreiland hadden, en we daar contactonderzoek moesten uitvoeren. Op de punt van Noord-Holland draaide het Kustpad naar het oosten, langs het Marsdiep. De veerboot naar Texel was ook onderweg. De routebeschrijving vertelde dat we de kuststrook moesten verlaten en na een kilometer waren we bij het NS station, het eindpunt van het Kustpad. Het was kwart over 10. Het einde van een pittige wandeltocht door het mooie duin/kustlandschap van Nederland met verrassende natuur. Het ging letterlijk voor de wind, zeker met windkracht 5, zoals wij een dagje hadden.

Typische Hollands landschap

Julianadorp

Duinlandschap

NS Den Helder, eindpunt Hollands Kustpad

Watertoren Den Helder

Het Hollands Kustpad (7)

We hebben weer een heerlijke wandeldag achter de rug, over hoge duintoppen, door duinbos en over strand, tussen Egmond en Bergen. De wandelsnelheid is niet zo hoog omdat bijna alle 26 km over zand ging. We vertrokken om half 10 en kwamen pas om 6 uur aan, maar hadden uiteraard ook een paar keer een terrasje van een strandtent gepakt op deze zonovergoten dag.
Vannacht slapen we in kamer 37 van Slaaphuis 2 van het Broederschapshuis in Schoorl. Bij inschrijving kregen we twee linnenpakketjes: een laken, een dekbedhoes, een sloop, twee handdoeken en twee washandjes. De kamer is basic, zonder tv, maar met twee bedlampjes en een kleine schrijftafel, douche en toilet. We hebben ook niet meer nodig. Het huis van de Doopsgezinden ligt prachtig in een stil bos.

in de duinen

Nivon huis, Bergen

Broederschapshuis, Schoorl

Het Hollands Kustpad (6)

We hebben het vandaag wat rustiger aan gedaan, met een late start en maar ... 26 km, naar Bakkum. De benen waren nog behoorlijk stijf en pijnlijk na de lange tocht van gisteren. Via het verrassende dorpje Oud-Velsen stonden we ineens voor het Noordzeekanaal. Het kanaal werd in de 19e eeuw gegraven. Een deel van Velsen is daarvoor opgeofferd. Er was toen grote sociale ongelijkheid. De Amsterdamse bourgeoisie had in deze streek grote buitenverblijven, terwijl de lokale bevolking geen cent te makken had. De rijke mensen hadden uiteraard belang bij het kanaal dat in 1876 in gebruik werd genomen. Conny Braam beschrijft in haar historische roman 'De woede van Abraham' heel beeldend en gepassioneerd over deze periode: Een boek om aan te bevelen! Een pontje bracht ons nu naar de overkant, naar Velsen-Noord. Langs de Corus fabrieken (vroeger Hoogovens) en via Wijk aan Zee kwamen we opnieuw in een uitgestrekt duinreservaat terecht: 10 km zonder een huis tegen te komen, en ook maar heel weinig mensen. We voelden ons soms in het buitenland...

Herenhuis Driehuis

Oud-Velsen

Noordzeekanaal

Noord-Kennemerduinen Nationaal Park

Het Hollands Kustpad (5)

Vandaag ging de tocht eerst 13 km door de (Amsterdamse) Waterleidingduinen, dat werden er heel wat meer omdat we gelijk al een paar kilometer de verkeerde kant opliepen. We misten wel vaker een afslaand schelpen- of zandpaadje. Bijzonder was dat we bijna niet door 'de bewoonde wereld' kwamen. Zandvoort lieten we letterlijk links liggen en bij Overveen namen de short-cut waardoor Haarlem rechts bleef. En daarna bij Bloemendaal opnieuw een onwaarschijnlijk mooi natuurgebied: het Zuid Kennemerland Nationaal Park. Het Vogelmeer doet zijn naam eer aan met de vele watervogels. En toen we weer eens verkeerd liepen stonden we oog in oog de grote met grote bruine grazers (Schotse hooglanders). In Santpoort-Noord eindigde de dag, vermoeid. De 33 km waren wel 40 geworden, zeker als we de wandeling in Haarlem vanaf het station naar hotel nog meetelden. Oef.

Amsterdamse Waterleidingsduinen

Uitkijkpost Vogelmeer

Vogelmeer

Schotse Hooglanders

Het Hollands Kustpad (4)

Een budgethotel in Haarlem is dit weekend onze uitvalbasis voor het kustpad. We hebben het plan om deze week het pad uit te lopen. Woensdag hebben we een kort dagje, omdat we dan van het eindpunt Den Helder naar Gouda gaan en 's avonds het vliegtuig pakken naar Genève. Dus bedachten we om vrijdag na ons werk nog een avondje te stappen. De verwachte regen plensde naar beneden toen we om 6 uur met de bus een uur door de bollenvelden slingerden naar Noordwijk, de plaats waar we vorige keer geëindigd waren. En daarna was en bleef het droog! Zo'n avondwandeling heeft z'n bijzondere kanten: de stilte, honderden konijnen in het duin en de 10 reeën die bij het invallen van de duisternis overstaken/sprongen naar het duinbos. In De Zilk eindigde onze tocht en reden we in het donker terug naar Haarlem, waar we snel in slaap vielen.

bij Noordwijk

vaag avondzonnetje in de Noordwijkse duinen

strand met op de achtergrond Hoogovens bij IJmuiden

Het Hollands Kustpad (3)

Via het Haagse Bos wandelden we deze eerste Pinksterdag langs het Huis ten Bosch, de residentie van Koningin Beatrix. Het ligt slechts op 15-20 minuten lopen van het Centraal Station. Via Duindigt en Clingendael liepen we vervolgens de stad uit en kwamen op de Waalsdorpervlakte. In de Tweede Wereldoorlog zijn hier ruim 250 mensen gefusilleerd: verzetsmensen, medewerkers van kranten (veel CPN’ers) of vergeldingen voor aanslagen op Duitse officiers. Op 4 mei vindt elk jaar bij de grote klok de stille tocht plaats. De vogelgeluiden in de duinen zijn dan indrukwekkend tijdens die stilte.
Wij vervolgden ons pad door het prachtige duinlandschap. Interessant was te lezen dat het rivierwater uit de Maas hier naar toe gebracht wordt (2 x 30 km), waar het duinzand fungeert als een filter voor biologische zuivering. De volgende keer drink ik het Haagse water op kantoor met meer aandacht. De wandeling door het duingebied bij Berkheide was heel mooi, soms een beetje zwaar vanwege het mulle zand, en met duinpannetjes om even uit te rusten. Het laatste traject van de 27 km ging via Katwijk naar Noordwijk over verharde paden en was een makkie. We zijn klaar om volgende week in 5 dagen door te stomen naar Den Helder.

Huis ten Bosch, Koningin Beatrix

Grote klok, Waalsdorpervlakte

Mul zand van duinpad

Het Hollands Kustpad (2)

De buienradar voorspelde vanmiddag forse regenbuien, dus gingen we vroeg op stap. Een relatief korte etappe die ons hemelsbreed niet veel verder bracht, maar ons wel een mooi stukje Den Haag liet zien. Via Kijkduin slingerden we eerst 8 km door de duinen naar Scheveningen, de noordelijke badplaats van Den Haag. In de serre van het Kurhaus dronken we koffie met een klassiek muziekje op de achtergrond en uitzicht op een betrokken strand. Daarna ging de route door de Scheveningse Bosjes, dat zoals zoveel andere parken in de dertiger jaren van de vorige eeuw is aangelegd door werklozen tijdens de werkverschaffing. Uiteraard ging de route ook langs monumentale gebouwen zoals het Vredespaleis en over het Binnenhof. Het jaartal 1813 kwam een paar maal ter sprake tijdens onze wandeltocht. In Scheveningen staat een gedenknaald op het strand als herinnering van de terugkeer van prins Willem I na zijn 18-jarige ballingschap. Van 1795 tot 1813/1815 waren we onder de Fransen (vanaf 1804 onder Napoleon). In 1815 werd het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden opgericht en werd Willem I onze eerste koning. In 1830 splitste België zich af en zijn we dus doorgegaan als het Koninkrijk der Nederlanden. Vanuit de KNCV kijk ik uit op Plein 1813. Nu weet ik naar welke historische gebeurtenis dit jaartal verwijst. Overigens zat de buienradar er naast want de zon scheen toen we op Den Haag Centraal Station aankwamen.

Strandjuttersmuseum, Kijkduin

Kurhaus, Scheveningen

Vredespaleis, Den Haag

Beelden, Lange Voorhout, Den Haag

Het Hollands Kustpad (1)

Vandaag zijn we begonnen met het Hollands Kustpad, een lange afstandswandeling van ruim 200 km van Hoek van Holland naar Den Helder. De wandelgids kreeg ik gisteren op mijn verjaardag cadeau en vandaag hebben we dus meteen de wandelschoenen aangetrokken en zijn op pad gegaan. Het eerste stukje ging langs de Nieuwe Waterweg waar de grote containerschepen doorvaren van Noordzee naar Maas. Bij de pier draaiden we het hoekje om en liepen naar het noorden, het strand op. De route ging echter voor een groot deel niet over strand en duinpaden, maar door dorpen zoals ‘s-Gravenzande, Ter Heijde, Monster, Poeldijk en Loosduinen. Een gebied dat Westland genoemd wordt en bekend is van de kassen. Verrassend was het recreatiegebied Ockenburg met veel uitgebloeide rododendrons. Er waren plannen om hier ooit een grote woonwijk aan te leggen, maar door het uitbreken van de tweede wereldoorlog is het daar gelukkig nooit van gekomen. De 22 kilometers vlogen vandaag onder onze voeten voorbij en na een paar duintoppen kwamen we aan in Kijkduin, het minder bekende zuidelijke badplaatsje van Den Haag. En hoewel we aardig gebruind waren in Egypte heeft de zon en zeewind ons weer een ander kleurtje gegeven.

Vertrek Hoek van Holland

Strandhuisjes op het strand bij Hoek van Holland

Kassen in het Westland

Op het strand van Kijkduin, einde van de eerste dag

Camino 6: In Santiago!

Hola. De sterke geur van de eucalyptusbomen prikkelde mijn luchtwegen, geest en benen om m´n pas nog eens te versnellen. Zo dicht bij Santiago! Ik liep nog een dag door in de avondzon (41 km) en moest voor het eerst een hotelkamer boeken. De herberg was "Completa". Elk nadeel heeft z´n voordeel en ik hoefde nu ook niet voor 22 uur binnen te zijn en kon de Champions League halve finale tussen Chelsea en Barça in een volle kroeg uitkijken. Barça scoorde het beslissende doelpunt in de extra tijd en staat over een paar weken in de finale. Juichende mensen in de kroegen en toeterende auto´s op straat.

Dat was een paar dagen geleden. Vanochtend was iedereen al vroeg in de weer. Nog 22 km te gaan naar Santiago en het is gebruikelijk om dan om 12 uur in de kathedraal bij de pelgrimsmis te zijn. Ik sprong dus ook maar om 6 uur uit mijn stapelbed. Buiten Pedrouza volgde ik een aantal zaklantaarns in het donkere bos. En om 11 uur stond ik op de Praxa voor de kathedraal in Santiago de Compostella. De mis vind ik (nog steeds) een grote poppenkast, hoewel het geslinger van het grote wierookvat aan een lang touw wel zeer spectaculair was.

In Santiago de Compostella met een volle stempelkaart (credential)

Aankomen is zeker leuk, maar zoals men zegt "de weg is het doel”. Ik ben 31 dagen onderweg geweest, waarvan 1 dag in bed doorgebracht, gemiddeld 26 km per dag gewandeld. Het is boven verwachting goed gegaan. De nieuwe rugzak zat perfect op mijn rug met zo´n 10-14 kg bagage. Onderin de slaapzak, de poncho en een regenhoes voor de rugzak. Twee plastic zakken met kleding (van alles 2-3 stuks extra), toiletspullen, paar boekjes en sandalen. Daar bovenop de voorraad voor de dag. Je hebt niet veel nodig als peregrino. Een bed in de alberge kost meestal 6-7 euro, in Galicië in de overheidsherbergen is er een vaste prijs van 3 euro waarvoor je ook nog een disposable laken en kussenhoes krijgt. Het menu de peregrino of menu de dia met een primero, segundo en een postre, pan y vino/aqua kost meestal 9 euro. Per dag was ik niet veel meer kwijt dan 25 euro, 1 euro per kilometer.

De eeuwen trekken hier aan je voorbij. Ik heb al iets over de middeleeuwen geschreven. De Camino is in die tijd ontstaan, evenals veel gebouwen. Chris en Michèle, twee Australische vrouwen, zeiden vaak bij de oude bruggen “another medieval bridge”. Ook heb je het op een gegeven moment wel gehad met de oude kerken, die meestal niet meer gebruikt worden. Restanten uit de Romeinse tijd, zeg maar rond het jaar 0, waren soms ook nog goed zichtbaar zoals in het plaatsje Astorga waar ik het Museo Romano bezocht met mooie grafzerken van legionairs. Er bestaat ook een 1000 km pelgrimsroute van Sevilla naar Santiago over een oude Romeinse weg. Volgens kenners is dit de mooiste Camino! Verrassend was Atapuerca waar tien jaar geleden de oudste Europese mens gevonden is, de homo antecessor. Er was een mooi klein museum ingericht met video om hier uitleg over te geven. In de Gallicische boerenbergdorpjes leek de tijd stil te staan, maar de Camino kwam ook door grote steden zoals Logroño, Burgos en León, en langs snelwegen. De moderne tijd was niet helemaal uit beeld.

In een Gallicisch dorp

Ik was voorbereid om mezelf tegen te komen, maar dat is niet gebeurd. Een vrouw van mijn leeftijd vertelde dat ze in deze levensfase voor het eerst het gevoel had “uit huis te zijn”. Ze was al jong getrouwd, had kinderen gekregen en was pas gescheiden. Ze kwam nu pas aan zichzelf toe en deed veel dingen voor het eerst, zoals een 2-persoonsbed delen met een andere vrouw toen de herberg vol was. Ik moest terugdenken hoe ik als 21-jarige door Europa interrailde en met een groepje Israëliërs in een studentenhuis in Rome belandde. Ik heb daar ´s nachts op een 1-persoonsbed geslapen met de voeten van een stoned Israëliër in mijn gezicht. En de Afrika-reis die ik een paar maanden later maakte was natuurlijk ook heel vormend en bevrijdend. Tijdens de Camino heb ik natuurlijk tijd gehad om bepaalde periodes en gebeurtenissen uit mijn leven terug te halen, maar de Camino was vooral een zijn in het hier en nu, een soort meditatie. Mijn hoofd is lekker leeg geworden.

En dan is het te voet voortbewegen bijna voorbij. De voeten, mijn vehikel van de afgelopen maand, hebben het fantastisch gedaan. Halverwege een tijdje last van mijn achillespees, maar geen enkele blaar opgelopen! Mijn lichaam voelt nu ook ijzersterk. Het zal over een paar dagen wel gek zijn als ik weer in een bus zit naar Santiago. De komende drie dagen loop ik naar de kust, de Atlantische Oceaan, naar Finisterre (in het Gallicisch: Cabo Fisterre) om daar het ruizen van de zee te horen en de zon in het water onder te zien gaan. En donderdag vlieg ik terug naar Nederland. Het is toch ook heel fijn om straks weer thuis te zijn. Tot binnenkort!

Finisterre

Saluta, Gerard